تریبون

Videos

حقوق برابر ملیتها از منظر نگاه مهرداد درویش پور

 

یونس شاملی

برنامه "روی خط" صدای آمریکا، در 15 نوامبر امسال برنامه ایی را تحت عنوان " تعصب قومی" اجرا کرد و در آن آقای مهرداد درویش پور، جامعه شناس و تحلیل گر مسائل سیاسی به عنوان مهمان برنامه به پرسشهای مطرح در برنامه پاسخ داد.

این گفتگو از جهات بسیاری با تحلیل های روشن وتثبت های بجای آقای درویش پور در خصوص بی حقوق ملیتهای (به قول ایشان اقوام) غیرفارس ایران عمق بیشتری می یابد. نگاهی که در طرح صورت مسئله بی حقوقی ملیتهای غیرفارس در ایران از یکسو و حقوق برابر تمامی ملیتهای در آن کشور از سوی دیگر را با شجاعت و صراحت کلام به میدان میگذارد.

 

جهت های مثبت گفتگوی آقای درویش پور در توضیح وجود تبعیض و نژادپرستی در ایران را میتوان چنین فرموله کرد؛

الف؛ تعمیق در مفهوم تعصب که برنامه "روی خط" تیتر خود را به آن مزین کرده بود و تعمیم و تکمیل مسئله بی حقوق ملیتهای غیرفارس به تبعیض، تحقیر و حتی نژادپرستی موجود در ایران بود.

ب؛ نفی وجود نژاد از جهت علمی و تاکید به مفهوم نژادپرستی در عرصه جامعه شناسی و فرهنگ و الزام مبارزه ضد تبعیض در ایران

ت؛ تاکید به مساوات و برابری قومی (ملیتی) در نظام سیاسی آتی

پ؛نفی فرهنگ و مناسبات گروه فرادست که عملا در اختیار ملیت حاکم است و برچیدن مناسباتی از این نوع از طریق برقراری یک نظام ضد تبعیض. چه به باور آقای درویش پور حس تبعیض از وجود تحقیر و تبعض علیه ملیتهای غیرفارس در جامعه خبر میدهد و اگر این تحقیر و تبعیض برچیده شود، حس تحقیر و تبعیض نیز خود بخود کاهش خواهد یافت.

ث؛ از نظر ایشان پراکند جوکهای تحقیر آمیز بخشی از مکانیزم به حاشیه راندن ملیتهای تحت ستم در ایران بشمار میرود.

د؛ از نظر آقای درویش پور وجود تبعیض و تحقیر در جامعه مدلول سیاست دولتهای حاکم و خود مردم است. وی می گوید؛ اگر خودمان به یک آگاهی ضد تبعیض مسلح نباشیم عملا تعمیق شکافهای تبعیض و تحقیر قومی یاری میرسانیم.

ذ؛آقای درویش پور، به حق، عرصه تبعیض را فقط نابرابری در تحصیل به زبان مادر کودکان ایران نمی بیند و عرصه این نابرابری را فراتر از حق برابر تحصیل میداند.

آقای درویش پور هم چنین ضمن این گفتگو تاکید کردند که؛ امروز بطور جدی مسئله قومی به یکی از معضلات ایران تبدیل شده است.

سه پرسش در  خصوص ملاحظات انتقادی:

از جنبه های مثبت گفتگوی تلویزیونی آقای درویش پور که بگذریم، بخشهایی از گفتگوی ایشان نیز پرسش برانگیز و قابل تامل است. اما از آنجا که بحث های مربوط به جامعه چندفرهنگی و چند ملیتی در جامعه فرهنگی و سیاسی ایران تازه گی دارند، دقت نظر و تعمیق در این خصوص به گسترش دامنهء آگاهی در این زمینه کمک میکند.

جامعه ایران یک جامعه چند زبانه و چند ملیتی است. تامین عدالت و مساوات حقوقی برای شهروندان از نقطه نظر فردی و جمعی (حقوق ملیتی و یا اتنیکی) چگونه و از کدامین مسیر خواهد گذشت؟ در این رابطه شاید پاسخ به سه پرسش از سوی آقای درویش پور بتواند به تعمیق این بحث کمک کند؛

پرسش اول؛ تبعیض در حقوق زبانی براساس چه نظمی به حقوق برابر زبانی منجر خواهد شد؟

اما پرسش اصلی از آقای درویش پور اینست که، اگر بایستی سیستمی ضد تبعیض در ایران برپا کنیم و اگر بایستی ملیتهای ایران دارای حقوق مساوی و برابر باشند، آنچنان که ضمن گفتگوی تلویزیونی به حق به آن تاکید شده است، چگونه میتوان دراین میان برای زبان فارسی حقوق ویژه ایی قائل شده و عنوان کرده اید که به نظر شما "زبان فارسی بایستی زبان رسمی ایران باشد"؟ این درحالیست که ضمن گفتگو به کشورهایی (سوئیس و کانادا) اشاره کردید که اساسا دارای زبان ارتباطی (رسمی) نیستند.

آیا ایجاد موقعیت برتر برای زبان فارسی، از طریق انتخاب تنها زبان رسمی و سراسری، خود زمینه ساز شکل گیری تبعیض از یکسو و فرم یافتن گروه فرادست از همان نوعی که امروز وجود دارد از سوی دیگر منجر نخواهد شد؟ و یا خط تبیعض امروز همچنان در آینده نیز ادامه نخواهد یافت؟

در عین حال، اگر زبان فارسی به مثابه تنها زبان ارتباطی در ایران استفاده گردد، اکثریت کودکان ایران برای رفع و رجوع مشکلات خود در کشور بایستی اول زبان مادری خود را تحصیل کنند و سپس تنها زبان رسمی مورد نظر آقای درویش پور را (زبان فارسی) فرا بگیرند. این بدان معنی است که دستیابی برای یک موقعیت مساوی و رقابت آمیز زبانی در کشور، کودکان غیرفارس ایران بایستی دو زبان (زبان مادری و زبان فارسی) را فرا بگیرند تا بتوانند با کودکان فارس زبان کشور که تنها موظف اند یک زبان یعنی زبان مادری خود (فارسی) را فرابگیرند رقابت کنند. اینکه هفتاد درصد کودکان غیرفارس کشور بایستی دو زبان بخوانند و کودکان فارس زبان تنها با خواند یک زبان در رقابت با کودکان دیگر قرار بگیرند غیرعادلانه و غیرمنصفانه نیست؟ تبعیض در این عرصه را چگونه بایستی از میان برداشت؟

آیا کشورهای مثل کانادا و یا سوئیس و حتی عراق امروز که زبان ارتباطی ندارند و همه زبانهای موجود در کشور رسمی و در سطح کلی کشور مورد استفاده قرار میگیرد راه حل مناسبی به نظر نمی رسد؟ برای نمونه، آقای درویش پور مثال عراق را به حق در گفتگوی خود به مثابه یک نمونه بهتر از ایران مطرح کرده اند. با اندکی دقت متوجه میشویم که در عراق امروز کردها با 16 درصد جمعیت عراق، زبان کردی یکی از دو زبان سراسری دولت عراق است. اما ترک زبانان ایران که جمعیتی بیش از 35 درصد جمعیت ایران را تشکیل میدهند نمیتوانند زبانشان در سطح سراسری رسمی گردد. این درحالی است که جمعیت ترک زبان کشور اگر از جمعیت فارس زبان زیادتر نباشد کمتر نیست. دلیل این نگرش تبعیض آمیز در این عرصه چیست؟ و راه حل برابر حقوقی در عرصه رسمیت زبان در این کشور چگونه بایستی حل و فصل گردد؟

در عین حال بایستی تاکید کرد که اعلامیه جهانی زبان مادری برابری حقوقی در عرصه زبانی را برای تمامی زبانها موجود در یک کشور مورد تاکید قرار میدهد.

پرسش دوم؛ مابه ازای نظام ضد تبعیض چیست؟

در این گفتگو صورت مسئله بی حقوقی ملیت های غیرفارس در ایران بشکل زیبایی بیان شده است. صراحت کلام درباره وجود تبعیض و نژادپرستی علیه بخش غیرفارس جامعه ایران و شجاعت بیان مبارزه علیه تبعیض نفی مناسبات فرادست و فرودست و حرکت در جهت مساوات و برابری حقوقی میان ملیتهای (به قول آقای درویش پور اقوام) در چشم انداز سیاسی ایران بسیار پسندیده و بجاست.

در این گفتگو از یک نظام ضد تبعیض و یا تفکر ضد تبعیض برای رهایی از تبعیض و نژادپرستی در ایران فردا سخن به میان می آید، اما از مابه ازای عملی و نظری یک نظام سیاسی که در آن ضد تبعیض نهادینه شده باشد سخنی به میان نمی آید. چون مبارزه ضد تبعیض نباید و نمیتواند تنها با گفتار قابل حل باشد. بلکه این نظر مابه ازای عملی خود را بایستی در یک نظم مشخص سیاسی بیابد. آقای درویش پور در این گفتگو به آن نظام ضد تبعیض هیچ اشاره ایی نمیکند. آیا این نظام یک جمهوری متمرکز است؟ یک جمهوری غیرمتمرکز است؟ یک جمهوری غیرمتمرکز با مرزهای تاریخی ایالتی (آذربایجان، فارسستان، کردستان، بلوچستان، عربستان، ترکمنستان..) است، |آنچنان که در متمم قانون اساسی مشروطیت تحت عنوان انجمهای ایالتی و ولایتی قید شده است؟ مقصود نظر اینست که کردها و آذربایجانیها و دیگر خلقهای ایران بایستی در استانهای مختلف پراکنده باشند و اسم نظام استانی را نظام غیرمتمرکز بخوانند؟ آیا جمهوری فدرال مورد نظر است و اگر چنین است کدامین فدرالیسم مد نظر است، فدرالیسم آلمان که عموم کشوری تک ملیتی است یا فدرالیسم نوع سوئیس که فدالیسمی چند ملیتی است؟ نظام سیاسی که مابه ازای ضد تبعیض باشد چیست؟ این پرسش در گفتگو پاسخ خود را نیافته است.

پرسش سوم؛ حقوق برابر سیاسی میان ملیتهای ساکن ایران چگونه تامین خواهد شد؟

و در نهایت، آنچنان که میدانیم منشور جهانی حقوق بشر در دو عرصه حقوق فردی (شهروندی) و حقوق جمعی (اتنیکی) را به رسمیت شناخته است. پرسش اینست که حقوق برابر سیاسی میان ملیتهای ساکن ایران در چارچوب چه نوع نظامی و چگونه تامین خواهد شد؟ پاسخ به این پرسش را میتوان با دقت نظر به تجارب دیگر کشورهای چند ملیتی جهان دریافت.

20111123

گفتگوی آقای مهرداد درویش پور با  برنامه "روی خط" صدای آمریکا در خصوص "تبعیض قومی"؛

http://www.youtube.com/watch?v=upkhfah8eqY

 

در باره نویسنده:

Yunes Shameli  یونس شاملی
Yunes Shameli یونس شاملی

آخرین مطالب Yunes Shameli یونس شاملی

برترین نوشته‌ها - ۲ ماهه

علي رضا اردبيلي: "يئني گاموح" تشكيلاتي نين باشقاني دوكتور لطيف...

علي رضا اردبيلي:  "يئني گاموح" تشكيلاتي نين باشقاني دوكتور لطيف...
 علي رضا اردبيلي: مصاحبه مهم دكتر لطيف حسنلي, بمناسبت 44 روزمين چهره به چهره شدن او با مرگ، با توضيح زير به صفحه اول سايت تريبون منتقل مي­شود.   توضيح: نزديك به دوسال قبل وقتي كه مصاحبه زير را ادامه...

طرح اوليه‌اي (28 ماده اي) از خواسته‌هاي آذربايجان

توجه: مطلبي از سال 1384 از آرشيو  بسمه تعالی طرح اوليه‌اي از؛ خواسته‌هاي ملت آذربايجان (در آستانه انتخابات دوره نهم رياست جمهوري) ملت شريف آذربايجان ما امضاءکنندگان ذيل به مثابه بخشي از فعالين ادامه...

رحیم رئیس نیا: علیرضا نابدل (اوختای)ین یارادیجیلیغی باره‌ده

 رحیم رئیس نیا: علیرضا نابدل (اوختای)ین یارادیجیلیغی باره‌ده
تبریزلی گنج شاعر علیرضا نابدل‌دن «ایشیق»آدلی شعر توپلوسو «آذربایجان و مسئله ملی» (آذربایجان و ملی مسئله) آدلی بیر سیاسی – تشکیلاتی رساله، محمدباقر خلخالی (۱۹۱۹ـ۱۸۳۹)نین «تعلبیه»‌سینین ادامه...

یوزئف بروْدسکی: ”من گله‌جه‌يی گؤرن قاراچی قادینی دئيیلم”

یوزئف بروْدسکی: ”من گله‌جه‌يی گؤرن قاراچی قادینی دئيیلم”
کؤچورن: سولماز عبادپور شابانلی   1987-جی ایلده نوْبئل مۆکافاتینا لايیق گؤرولن بروْدسکی 1988-جی ایلده اۇزون موددت درس دئدییی آبش-ێن میچیقان اۇنیوئرسیتئتی‌نین اؤیرنجی‌لری قارشیسیندا تاریخی چێخیش ادامه...

روستم کمال: ۱۹-جو یوزایل آذربایجان شاعیرلری آنلام‌سیزدیر

روستم کمال: ۱۹-جو یوزایل آذربایجان شاعیرلری آنلام‌سیزدیر
حاضیرلایان: سما - ۱۹-جو یوزایل آذربایجان ادبیاتینی چوخ آنلام‌سیز بیر دؤور، ادبیاتین آگونییاسی آدلاندیردینیز. - ۱۹-جو یوزایل حاققیندا بلاغت‌لی فیکیرلری بیر قدر آباردیلمیش حساب ائدیرم. او دؤورون ادامه...

منتشر شده از سوی مدیریت

چقدر از تاريخچه فاشيسم در ايران اطلاع داريم؟

مقاله خواندني آقاي رضا مرادي غياث آبادي با عنوان( چقدر فاشيست هستيم؟) را خواندم و با خود گفتم چقدر فاشيسم ايراني را مي شناسيم ؟ با اينكه سالهاست فاشيسم در ايران به طور رسمي و غير رسمي فعاليت مي كند و ادامه...

ابراهیم رشیدی: هویت دیگری در آثار داستایفسکی

ابراهیم رشیدی: هویت دیگری در آثار داستایفسکی
ستیز سنتی با "غیر" در روسیه از دیرباز تا امروز قرارداد داستایفسکی با ناشر (اول نوامبر ۱۸۶۶) در حال اتمام بود و هنوز رمان قمارباز به اتمام نرسیده بود. داستایفسکی باید سرعت به خرج می‌داد. برای این ادامه...

عبدالرضا تاجیک: سیر فعالیت های سیاسی پس از کودتای 28 مرداد

عبدالرضا تاجیک: سیر فعالیت های سیاسی پس از کودتای 28 مرداد
 ازاقدامات مسالمت‌آمیز تا حرکت های چریکی   در صبحی گرم در بیست و هشتم مرداد ماه 1332 که نیروهای نظامی شاه دوست، دولت دکتر محمد مصدق را ساقط و از گردونه سیاست خارج کردند، راه تحول ادامه...

احمد هاشمي: کاش کرکوک نفت نداشت

احمد هاشمي: کاش کرکوک نفت نداشت
احمد هاشمی، کارمند سابق وزارت خارجه ایران "نفت" واژه ای است که بی تردید می تواند برای شهرهایی از قبیل دبی، دوحه، ریاض و کویت همزاد رفاه و شکوفایی باشد ولی همین واژه برای برای "کرکوک نشینان" یادآور ادامه...

همسر لطیف حسنی: وضعیت جسمانی همسرم بحرانی است

همسر لطیف حسنی: وضعیت جسمانی همسرم بحرانی است
بنا به اطلاع تریبون به نقل از اویان نیوز، اعظم پیری همسر لطیف حسنی زندانی سیاسی آذربایجانی روز یکشنبه ۸تیر۹۳ طی نامه ای ابراز داشته :«در مدت ۴۳ روز گذشته فقط آب، چای، نمک و قند استفاده می کرده که از ادامه...

حسین علیزاده: ارتش صفوی” در تبلیغات داعش اشاره به چیست؟

حسین علیزاده: ارتش صفوی” در تبلیغات داعش اشاره به چیست؟
گروه تروریستی داعش در اعلامیه‌ها و ویدئوهای خود هنگامی که شکست و هزیمتی بر ارتش عراق وارد می‌کند آن را هزیمت بر “ارتش صفوی” می نامد و عموما از اطلاق ارتش عراق یا حتی ارتش مالکی (نخست وزیر عراق) ادامه...