تریبون

Videos

اٶزل / ويژه

علي رضا اردبيلي: چرا حزب عدالت وتوسعه تركيه براي دوازدهمين بار پيروز شد؟

علي رضا اردبيلي: چرا حزب عدالت وتوسعه تركيه براي دوازدهمين بار پيروز شد؟
منبع: سايت ايران امروزطبق اطلاعات جدول زير، از اولين انتخابات پارلماني كه حزب عدالت و توسعه رابا 34 درصد آراي رأي دهندگان به حاكميت رسانيد، تا رفراندوم اخير در 16 ماه آوريل 2017، طي پانزده سال ادامه...

 

"در اواخر سلطنت فتحعلی شاه، بواسطهء نفوذ عباس میرزا نایب السلطنه، یکعده رجال آذربایجانی  مصدر کار شدند و نایب السلطنه نیز از آنها حمایت میکرد، در مقابل اینها هم یکعده رجال درباری  طهران وجود داشتند که آنها جداَ مخالف رجال آذربایجانی بودند. رفته رفته این مخالفت اهمیت پیدا  نمود و دو دستگی بین رجال درباری ایران بوجود آمد. یکی از دستهء رجال درباری طهرانی و دیگر را  دسته رجال آذربایجانی نامیدند، در نتیجهء همین دو دستگی بود که اختلاات ترک و فارس پیدا شد."

"عمال دولت انگلیس در این مدت سر و سرشان با دستهء درباری فارسی زبان بود و مخالف رجال آذربایجانی بودند، برعکس با دستهء تهرانی یا بقول خودشان رجال فارسی زبان، هم افق و نسبت به آنها همیشه خوشبین بودند و خیلی هم سعی داشتند که اگر بتوانند، دولتی از فارسی زبانان در جنوب تشکیل بدهند (1) تا به این وسیله مقاصد آنها بهتر به نتیجه برسد"

تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در قرن نوزدهم- محمود محمود

 

 

 

انقلاب مشروطیت سرآغاز تاریخ نوین در ایران تلقی میشود. اما کسی از "تاریخ نوین کدامین ایران" سخن نمی راند. انقلاب مشروطیت به حق یک انقلاب دمکراتیک و در پی مهار قدرت شاهان قاجار و رفرم در عرصه حقوق و قدرت سیاسی بود. اما حوادث پیش از انقلاب که فوقا بخشی از "تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس" نقل شد و سپس حوادث بسیار مهم بعد از انقلاب مشروطیت که با کودتای رضا میرپنج به اوج خود رسید و در این اثنا تیپولوژی اتنیکی دولت ایران بالکل تغییر داد و نظام سیاسی ایران از نقطه نظر تیپولوژین اتنیکی، از دولت ترکی قاجار را به دولت فارسی پهلوی ها تغییر داد.

 

 

تحلیل انقلاب مشروطیت، حوادث قبل و بعد از آن از نقطه نظر ماهوی اغلب از یکسو و بسیار یکجانبه و حتی بصورتی مکانیکی مورد توجه قرار میگیرد. انقلاب مشروطیت از آغاز تا به امروز گویی تنها یک متن داشته است که تحلیل گران جامعه فارس ایران تنها آن (انقلاب دمکراتیک و ضداستبدادی) را برای مردم بازخوانی میکنند. اما کسی در ارتباط با نتایج و تاثیرات آن انقلاب در تحولات سیاسی آتی ایران سخنی به میان نمی آورد.

 

 

گزارشات سفارت انگلیس از تهران به وزارت امور خارجه آن کشور در باره رقابت شخصیتهای ترک و فارس در دربار قاجار و مقاصد انگلیس برای تشکیل " دولتی از فارسی زبانان در جنوب"، خود گویای مقاصد رجال سیاسی فارس در دربار قاجار و همدلی دولت انگلیس با این پروژه بوده است.

 

نکته قابل ذکر دیگر در این بخش مخالفت میرزا تقی خان امیرکبیر از حضور رجال فارس در مناسب دولت قاجار است.

یونس شاملی

20120829

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

_____________________

تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در قرن نوزدهم، جلد دوم، فصل سی ام، صفحات 628 تا 630

تالیف: محمود محمود

در اواخر سلطنت فتحعلی شاه، بواسطهء نفوذ عباس میرزا نایب السلطنه، یکعده رجال آذربایجانی مصدر کار شدند و نایب السلطنه نیز از آنها حمایت میکرد، در مقابل اینها هم یکعده رجال درباری طهران وجود داشتند که آنها جداَ مخالف رجال آذربایجانی بودند. رفته رفته این مخالفت اهمیت پیدا نمود و دو دستگی بین رجال درباری ایران بوجود آمد. یکی از دستهء رجال درباری طهرانی و دیگر را دسته رجال آذربایجانی نامیدند، در نتیجهء همین دو دستگی بود که اختلاات ترک و فارس پیدا شد.

 

در جزء عدهء آذربایجانی ها آن کسانی بودند که اول در اطراف عباس میرزا نایب السلطنه بودند و پس از مرگ او دور محمدشاه را گفتند و تا اوایل سلطنت ناصرالدین شاه هم اینها نفوذ داشتند و بعد از مرگ میرزا تقی خان امیرکبیر دؤرهء آنها سپری شد و دیگر چندان اسمی از آنها برده نمیشود.

 

عمال دولت انگلیس در این مدت سر و سرشان با دستهء درباری فارسی زبان بود و مخالف رجال آذربایجانی بودند، برعکس با دستهء تهرانی یا بقول خودشان رجال فارسی زبان، هم افق و نسبت به آنها همیشه خوشبین بودند و خیلی هم سعی داشتند که اگر بتوانند، دولتی از فارسی زبانان در جنوب تشکیل بدهند (1) تا به این وسیله مقاصد آنها بهتر به نتیجه برسد و ادعا میکردند که عنصر خالص ایران ها فارسی زبان هستند که جداَ بر له انگلیسیها مشغول کارند. (2)

اما رجال آذربایجانی و قشون آذربایجان، همراه عباس میرزا نایب السلطنه در جنگهای یزد، کرمان و خراسان فداکاریهای زیاد نموده و جلو افتاده بودند. شجاعت و رشادت آنها در جنگها بتمام ایرانیان معلوم شده بود و همه کس میزان قدرت و نفوذ آنها را فهمیده بود.

تا موقعی که فتحعلی شاه زنده بود تمام امور دولتی در دست رجال فارسی زبان بود، حتی حکام ولایات و ایالات نیز از آنها انتخاب میشدند. ولی بعد از مرگ فتحعلی شاه این ترتیب بکلی تغییر کرد. رجال آذربایجانی همراه شاه جدید به طهران آمدند و دور شاه را گرفتند. از این پس به همه جا حاکم ترک زبان مامور گردید و همراه هریک از آنها یک عده نظامی آذربایجانی اعزام شد که از حکام آذربایجانی حمایت کنند و طولی نکشید که تمام رشته های امور دولتی بدست رجال ترک زبان افتاد که همهء آنها آذربایجانی بودند.

 

رالینسون در کتاب خود چنین مینویسد:

"هنگامیکه ما بخلیج فارس لشکر فرستادیم، در فارس و اصفهان هیچ نوع مخالفتی نسبت به قشون اعزامی ما نشان داده نشد بلکه مردم خیلی خوشحال بودند که بوسیلهء این قشون گریبان خودشان را از دست حکام ترک زبان خلاص خواهند نمود." (3)

 

از اشخاص معروفی که جزء دسته فارسی زبان بودند یکی اله یارخان آصف الدوله است که باعث فتنهء خراسان شد و یکی هم میرزا آقا خان نوری است که تا حال چندین بار از او اسم برده شده و اینک صداعضم ایران شده بود و دستورهای مهمی داشت که باید به نفع دولت انگلیس در این مقام اجرا کند.

 

اینک بعد از قتل میرزا تقی خان امیرکبیر رجال فارسی زبان ایران نفس راحتی کشیدند و مخالف بزرگ آنها از بین رفت و دنیا بکام آنان شد.

____________________

پاورقی ها:

(1)England and Russia in the east. By SirH., Rawlinson. P.55

http://archive.org/stream/cu31924023001039#page/n5/mode/2up

این کتاب دوباره در سالهای 1860 و سال 1875 بطبع رسیده

(2)کتاب سرهنری رالینسون موسوم به انگلیس و روس در شرق، صفحه 61

(3)کتاب رالینسونريال صفحه 62

 

در باره نویسنده:

Yunes Shameli  یونس شاملی
Yunes Shameli یونس شاملی

آخرین مطالب Yunes Shameli یونس شاملی